Archeologie

Samen met de gemeente Zutphen voeren wij taken uit op het gebied van archeologie. Dit doen wij voor de gemeenten Aalten, Berkelland, Bronckhorst, Doetinchem, Montferland, Oost Gelre, Oude IJsselstreek, Winterswijk en Zutphen. 

Een team van archeologiespecialisten beoordeelt archeologische rapporten en Programma’s van Eisen, adviseert bij ruimtelijke ontwikkelingen en begeleidt en coördineert onderzoeksopdrachten. Verder geven we advies over behoud, beheer en ontsluiting. En we ontwikkelen, waar nodig, archeologisch beleid voor gemeenten.

Wanneer kunt u te maken krijgen met archeologie?

Als u een activiteit gaat uitvoeren waarbij de grond bewerkt of verstoord wordt, kunt u te maken krijgen met archeologie. Bijvoorbeeld bij het verkrijgen van een Omgevingsvergunning. In gebieden, waarvan bekend is dat er iets waardevols in de grond zit, gelden meestal strenge regels. In gebieden, waar nog niet bekend is of er waardevolle resten in de grond zitten, gelden vaker minder strenge regels. Om te weten of archeologische resten een rol spelen bij uw plannen, is het soms nodig om een archeologisch onderzoeksrapport aan te leveren. Hoe omgegaan moet worden met archeologie is sinds 1 januari 2024 geregeld in het Omgevingsplan. Hieronder gaan we verder in op archeologie binnen de fysieke leefomgeving.

Archeologie in het omgevingsplan

Vanwege de Omgevingswet zijn alle per 31 december 2023 geldende ruimtelijke plannen van rechtswegen opgenomen in het omgevingsplan. Omdat gemeenten vaak veel bestemmingsplannen hadden met verschillende regels voor archeologie, is de kans groot dat al deze verschillende regels zijn overgegaan naar het Omgevingsplan en voorlopig nog gelden. Op termijn vervangt de gemeente de ‘oude regels’ door een set van nieuwe regels die gelden voor de hele gemeente. Dat is het eigenlijke omgevingsplan.

Regels op de kaart in het Omgevingsloket

In het Omgevingsloket staan alle regels die gelden op een bepaalde locatie. Dat geldt ook voor archeologie. De regels voor archeologie staan in Regels op de kaart. Dat betekent dat van iedere locatie op de kaart bekend is of er regels gelden voor archeologie. Als dat zo is, ziet u direct welke regels gelden op de gekozen locatie. 

Archeologie wel/niet van toepassing

Ook al gelden op bepaalde locaties regels voor archeologie, het hoeft niet te betekenen dat deze ook in alle gevallen voor u van toepassing zijn. Dat is namelijk afhankelijk van een drietal factoren:

  • De activiteit(en) of werkzaamheden.
  • De waarde archeologie met bijbehorende drempelwaarde voor verstoring (diepte onder het maaiveld en oppervlakte van het plangebied).
  • Eventuele uitzonderingen.

Een toets van de plannen is daarom altijd aan te bevelen. 

Archeologisch onderzoeksrapport bij aanvraag omgevingsvergunning

Voor activiteiten die de bodem verstoren en daarbij de drempelwaarde voor diepte en oppervlakte overschrijden en waarbij geen relevante uitzonderingen van toepassing zijn, dient de initiatiefnemer in de meeste gevallen een (concept) archeologisch onderzoeksrapport aan te leveren bij de aanvraag Omgevingsvergunning.

Archeologisch onderzoek

Voor de gemeenten in de Achterhoek zijn eisen opgesteld waar een archeologisch (voor)onderzoek aan moet voldoen:

Wilt u informatie over bedrijven die een archeologisch onderzoek voor u kunnen uitvoeren? Dan kunt u bijvoorbeeld terecht bij Voia en Opgravingsbedrijven.

Archeologische vondst melden

Heeft u tijdens uw werkzaamheden bij toeval een archeologische vondst gedaan? Dan meldt u dit bij de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE). Deze melding kunt u doen op de volgende manieren:

Na verwerking van uw melding staat de informatie in het landelijk register Archeologische Informatie Systeem (Archis). U kunt dit register inzien met een toegangscode.

Informeer ook uw gemeente

Naast deze officiële melding moet u ook altijd de gemeente informeren waar u de vondst deed. De gemeente neemt vervolgens contact op met de regioarcheoloog of neemt zelf passende maatregelen. U vindt de contactgegevens op de website van uw gemeente.

Bij (dreigende) schade kunnen de bodem verstorende werkzaamheden stilgelegd worden. Onder de Omgevingswet zijn zowel de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap als de gemeente waar de vondst is gedaan bevoegd om de werkzaamheden stil te leggen. Het kan zijn dat ze u extra regels meegeven voor het uitvoeren van de werkzaamheden die de schade veroorzaken.

Bij (dreigende) schade aan de archeologische vondst, is de minister bevoegd om voorschriften te geven voor de uitvoering van het werk dat de schade veroorzaakt. Ook kan de minister opdracht geven het werk stil te leggen. Meer informatie over de wet- en regelgeving rondom archeologie en cultureel erfgoed vindt u in de Erfgoedwet.

Meer informatie

  • Meer informatie over het onderwerp toevalsvondsten vindt u op de website van de RCE
  • Voor meer informatie over archeologie kunt u ons een e-mail sturen.